« Προηγούμενη σελίδα

Newsletter 2#

15/12/2012

Συνάντηση έργου ELINA στο πλοίο OLYMPIC CHAMPION της ΑΝΕΚ
Πειραιάς, Παρασκευή 16 Μαρτίου 2012

OLYMPIC CHAMPION Την Παρασκευή 16 Μαρτίου 2012 πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της ΑΝΕΚ στον Πειραιά και στο πλοίο OLYMPIC CHAMPION συνάντηση μεταξύ των εταίρων του έργου ELINA.
Τα επιβατηγά πλοία OLYMPIC CHAMPION και HELLENIC SPIRIT της ΑΝΕΚ έχουν επιλεγεί από τους εταίρους του έργου για να συμμετέχουν στην πιλοτική εφαρμογή διαλογής στην πηγή πετρελαιοειδών αποβλήτων και καταλοίπων.
Οι εταίροι είχαν τη δυνατότητα να ξεναγηθούν από τον κ. Ι. Βαβουλε / Τεχν. Δ/ντη ΑΝΕΚ στο μηχανοστάσιο του πλοίου, να γνωρίσουν τον τρόπο λειτουργίας των μηχανών, να δουν από κοντά τα δίκτυα συλλογής και αποθήκευσης πετρελαιοειδών αποβλήτων καθώς και το κεντρικό control room από όπου γίνεται η ηλεκτρονική διαχείριση του μηχανοστασίου του πλοίου.
Τα πετρελαιοειδή απόβλητα και κατάλοιπα στα πλοία είναι τριών ειδών και προκύπτουν από τρεις αντίστοιχες πήγες:
1.    Σεντινόνερα (bilge oil), τα οποία είναι μίγμα νερών, λιπαντικών και καυσίμων που συγκεντρώνονται σε ειδικούς ελαιοσυλλέκτες στη βάση κάθε μηχανήματος. Τα σεντινόνερα δημιουργούνται κατά την πλύση των μηχανών καθώς και από τυχαίες διαρροές τους.
2.    Πετρελαϊκό υπόλειμμα υψηλής περιεκτικότητας σε στερεά (sludge), το οποίο προκύπτει από την φυγοκέντριση του καυσίμου των μηχανών (bunkering fuel oil), πριν αυτό εισαχθεί για καύση στις μηχανές. Η  φυγοκέντριση του καυσίμου είναι σημαντική διαδικασία σε κάθε πλοίο, γιατί έτσι επιτυγχάνεται η απομάκρυνση τυχόν στερεών υπολειμμάτων που ενδεχόμενα μπορούν να φράξουν την τροφοδοσίας του θαλάμου καύσης.
3.    Τυχαίες διαρροές καυσίμου (dirty fuel oil), οι οποίες μπορεί να παρατηρηθούν γύρω από τις μηχανές ή τα δίκτυα τροφοδοσίας καυσίμου. Συνήθως αυτές οι ποσότητες διαρροών είναι μηδαμινές.

OLYMPIC CHAMPION ANEK
Ο Δρ. Χ. Καραβασιλης / Τεχν. Δ/ντης CYCLON, πήρε δείγματα από τα διάφορα είδη πετρελαιοειδών αποβλήτων και καταλοίπων του πλοίου OLYMPIC CHAMPION τα οποία στη συνέχεια αναλύθηκαν από το οργανωμένο χημείο του διυλιστηρίου της CYCLON που χρησιμοποιείται στο έργο ELINA.
Η εμπειρία της CYCLON στην ολοκληρωμένη διαχείριση πετρελαϊκών αποβλήτων, η μακρόχρονη και επιτυχημένη πορεία της ΑΝΕΚ στη διαχείριση πλοίων καθώς και οι συνεχείς δράσεις της Οικολογικής Εταιρείας Ανακύκλωσης για την ευαισθητοποίηση σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος, αποτελούν βασικές εγγυήσεις για την επιτυχημένη υλοποίηση του έργου ELINA.

Περιβαλλοντική πιστοποίηση Λιμένων


Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί διάφορα πρότυπα, κώδικες και συστήματα που πιστοποιήσουν τις περιβαλλοντικές επιδόσεις ενός λιμανιού.

Οι Λιμενικές Αρχές, οι διαχειριστές και οι εμπλεκόμενοι φορείς των λιμένων σε όλο τον κόσμο έρχονται αντιμέτωποι με ένα σύνθετο πλέγμα κανονισμών και προτύπων. Πριν από μερικά χρόνια, βασικός άξονας για την οργάνωση των λιμένων ήταν τα Συστήματα Διαχείρισης Ποιότητας και Ασφάλειας & Υγιεινής – πλέον, στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης βρίσκεται το Περιβάλλον, καθώς τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία συνεχώς αναπτυσσόμενη ευαισθητοποίηση σχετικά με θέματα προστασίας και αποκατάστασης του περιβάλλοντος.  Η περιβαλλοντική νομοθεσία θεσπίζει σαφείς και αυστηρούς κανονισμούς, με αποτέλεσμα οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις να έχουν αυξηθεί κατά πολύ σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο, και να επιβάλλονται όλο και μεγαλύτερες ποινές για όσους φορείς δεν φροντίζουν να συμμορφωθούν απέναντι στην κείμενη νομοθεσία. Έτσι πλέον οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί καλούνται  να ενσωματώσουν την περιβαλλοντική διαχείριση ως ένα βασικό στοιχείο της πολιτικής  και της λειτουργίας, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα τους και τη θέση τους στην αγορά, αλλά και τη φιλικότητα των προϊόντων και δραστηριοτήτων τους προς το περιβάλλον

Λαμβάνοντας λοιπόν,  υπόψη την ανάγκη συνολικής συμβολής στην προστασία του περιβάλλοντος και στην πρόληψη της ρύπανσης, η εφαρμογή ενός Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ)  κρίνεται απαραίτητη. Παρακάτω παρουσιάζονται μερικά από τα ΣΠΔ και πιστοποιήσεις που είναι διαθέσιμα για τα λιμάνια, όπως το ISO 14001 (περιβαλλοντική διαχείριση), EMAS (Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου)και PERS.


Τι είναι το ISO 14001;

Το ISO 14001 είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο για την περιβαλλοντική διαχείριση από τις επιχειρήσεις. Παρέχει οδηγίες και τα απαιτούμενα σημεία ελέγχων που πρέπει να εφαρμόζονται στις δραστηριότητες εκείνες της επιχείρησης που έχουν επίδραση στο περιβάλλον. Τέτοιες δραστηριότητες είναι εκείνες όπως η χρήση φυσικών πόρων (π.χ. νερό κτλ), χειρισμός και διάθεση των απορριμμάτων, και κατανάλωση ενέργειας. Όπως όλα τα διεθνή πρότυπα έτσι και το ISO 14001 έχει σχεδιαστεί με τέτοιον τρόπο ώστε να εφαρμόζεται για την διαχείριση περιβάλλοντος των επιχειρήσεων σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου.

Το πρότυπο αυτό μπορεί να εφαρμοστεί σε κάθε είδους δραστηριότητα και σε κάθε μέγεθος οργανισμού, δεδομένου ότι κάθε επιχείρηση επηρεάζει σε είτε μικρό είτε μεγάλο βαθμό το περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιείται. Ουσιαστικά είναι ένα Ευρωπαϊκό Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης για διάφορους οργανισμούς που αποσκοπεί στη διαρκή οικολογική πρόοδο των βιομηχανικών δραστηριοτήτων, υποχρεώνοντας τις επιχειρήσεις σε αξιολόγηση και βελτίωση της οικολογικής απόδοσης των εγκαταστάσεών τους, καθώς και στην διαρκή ενημέρωση του κοινού.

Τα οφέλη που προκύπτουν από την εφαρμογή του:
·    Εξάλειψη του κόστους που μπορεί να προκύψει από την μη τήρηση της νομοθεσίας και την ενδεχόμενη επιβολή προστίμων που μπορεί να επηρεάσει και την φήμη της εταιρείας
·    Εφαρμογή προγραμμάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης πέραν των απαιτήσεων της νομοθεσίας και εξοικονόμηση κόστους από την εφαρμογή αυτών
·    Μείωση του κόστους διαχείρισης αποβλήτων και της κατανάλωσης φυσικών πόρων. Μέσω της εφαρμογής του συστήματος μπορεί να επιτευχθεί μείωση του λειτουργικού κόστους της επιχείρησης από την αύξηση της αποδοτικότητας και παραγωγικότητας. Αυτό επιτυγχάνεται με τον εντοπισμό τρόπων για την δραστική μείωση των υπολειμμάτων και των απορριμμάτων, την αποδοτική διάθεση αυτών, και μέσα από την μάθηση του πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί πιο αποτελεσματικά η ενέργεια και η εξοικονόμηση της.
·    Ανάδειξη της περιβαλλοντικής ευαισθησίας της επιχείρησης και σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της. Η εφαρμογή του προτύπου και η πιστοποίηση του οργανισμού παρέχει εμπιστοσύνη στους περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένους φορείς, πελάτες και εργαζομένους, γεγονός που αναμφίβολα βελτιώνει πολύ την εικόνα της επιχείρησης. Η βελτιωμένη εικόνα της επιχείρησης μπορεί να ανοίξει νέες αγορές και να αυξήσει τις πωλήσεις.
·    Εξασφάλιση πλήρους νομοθετικής συμμόρφωσης. Το πρότυπο απαιτεί την επιβεβαίωση του εντοπισμού και της συμμόρφωσης της επιχείρησης με την εφαρμοζόμενη νομοθεσία γεγονός που συντελεί στην μείωση των πιθανοτήτων μίας εσφαλμένης περιβαλλοντικής ενέργειας (και πιθανά προσθήματα) από άγνοια.

·    Διευκόλυνση της συνεργασίας της επιχείρησης με άλλους οργανισμούς που απαιτούν την εφαρμογή συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης

·    Πλήρης ενσωμάτωση του προσωπικού στην εφαρμογή και την τήρηση του συστήματος

Ταυτόχρονα το ISO 14001-2004 λειτουργεί και ως βάση για την εφαρμογή του προτύπου EMAS (Eco-Management and Audit Scheme) Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου.

 

Τι είναι το EMAS;

Το EMAS είναι ένας μηχανισμός για την εθελούσια συμμετοχή των οργανισμών και των επιχειρήσεων σε ένα Κοινοτικό Σύστημα Οικολογικής Διαχείρισης και Ελέγχου, μέσω του οποίου οι οργανισμοί αξιολογούνται, αναφέρουν και βελτιώνουν τις περιβαλλοντικές επιδόσεις τους σε διαρκή βάση. Το σύστημα βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΚ) 761/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Στις 11 Ιανουαρίου 2010 όμως, τέθηκε σε ισχύ ο νέος Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1221/2009 – EMAS III του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο οποίος καταργεί τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 761/2001. Βασικές τροποποιήσεις του νέου Κανονισμού αφορούν, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση της συμμετοχής των εργαζόμενων, στους δείκτες περιβαλλοντικής απόδοσης, στη δυνατότητα εφαρμογής του EMAS από χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (διεθνή πρόσβαση του EMAS), στις διαδικασίες καταχώρισης ή ανανέωσης της καταχώρισης ενός οργανισμού (άρθρα 4, 5 και 6 και Παράρτημα VI ), στις παρεκκλίσεις που επιτρέπονται για τους μικρούς οργανισμούς (άρθρο 7) και στη χρήση του λογοτύπου του EMAS. Οι οργανισμοί που αποφασίζουν να συμμετάσχουν στο σύστημα EMAS πρέπει να κοινοποιούν, σε ετήσια συνήθως βάση, επαληθευμένη περιβαλλοντική δήλωση από αρμόδιο ανεξάρτητο φορέα.

Τα οφέλη που προκύπτουν από την πιστοποίηση του EMAS είναι:

·    Βελτίωση της εταιρικής εικόνας μέσω γνωστοποίησης της περιβαλλοντικής προόδου και της δέσμευσης για την προστασία του περιβάλλοντος
·    Εγγραφή στο Ευρωπαϊκό Μητρώο του EMAS και χρήση του σχετικού λογοτύπου,  ιδιαιτέρως σημαντικό στην περίπτωση όπου η εταιρεία πραγματοποιεί εξαγωγές
·    Εξασφάλιση πλήρους νομοθετικής συμμόρφωσης
·    Ενθάρρυνση για συνεχή βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης της εταιρείας
·    Η προώθηση της συνεχούς βελτίωσης των περιβαλλοντικών επιδόσεων όλων των οργανισμών δημοσίων και ιδιωτικών

Τι είναι το PERS – Port Environmental Review System (Σύστημα Περιβαλλοντικής Αξιολόγησης Λιμένων); Το μόνο πρότυπο περιβαλλοντικής διαχείρισης Λιμένων

Είναι ένα Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης που βασίζεται στο ISO 14001, και έχει πλέον καθιερωθεί στο χώρο των Ευρωπαϊκών λιμένων, καθώς έχει αναπτυχθεί από τον ESPO ειδικά για λιμενικές δραστηριότητες, με σκοπό την αποτελεσματική περιβαλλοντική διαχείριση των λιμένων. Επίσης, για τους λιμένες που αποφασίζουν να συμμετάσχουν στο PERS , τους ζητείται να κοινοποιήσουν περιοδική περιβαλλοντική δήλωση, η οποία θα παρέχει πληροφορίες, σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και επιδόσεις των σημαντικών περιβαλλοντικών πτυχών  των δραστηριοτήτων των λιμένων, στα ανώτερα διευθυντικά στελέχη τους αλλά και στους δημόσιους και ιδιωτικούς εμπλεκόμενους φορείς. Η λίστα ελέγχου, οι κατευθυντήριες γραμμές και  το πιστοποιητικό του PERS είναι τα εργαλεία αξιολόγησης που χρησιμοποιεί ο ανεξάρτητος φορέας πιστοποίησης Lloyd’s Register. Μόλις ο εκάστοτε λιμένας πιστοποιηθεί, μπορεί να χρησιμοποιήσει το λογότυπο PERS Eco στις διάφορες επαφές του (κοινοποιήσεις, ανακοινώσεις κλπ).

Η πιστοποίηση που παρέχει το PERS ουσιαστικά υποχρεώνει τον ενδιαφερόμενο λιμένα να καθιερώσει αλλά και να αναθεωρεί σε τακτά χρονικά διαστήματα ένα σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης το οποίο θα πληρεί τα υψηλά πρότυπα που προβλέπονται από το “Ecoports” . Μεταξύ άλλων, αυτό συνεπάγεται:

·    Την τακτική επανεξέταση των υψηλών οικολογικών προτύπων,
·    Την συνεπή αποφυγή της ρύπανσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την διατήρηση της ποιότητας του περιβάλλοντος, ως βασικό παράγοντα για την ανάπτυξη λιμενικών εργασιών και διαδικασιών σχεδιασμού,
·    Την εισαγωγή καινοτόμων περιβαλλοντικών τεχνολογιών που θα υπερβαίνουν τα πρότυπα που προβλέπει ο νόμος,
·    Την βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας του λιμένα και την προσπάθεια για μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, και
·    Τέλος τη  δημοσίευση μίας περιβαλλοντικής δήλωσης ανά διετία.

Τα οφέλη που απορρέουν από την εφαρμογή του PERS:
·    Εξασφάλιση της συμμόρφωσης του λιμένα απέναντι στην κείμενη περιβαλλοντική νομοθεσία
·    Σύνταξη έκθεσης σχετικά με την ποιότητα του περιβάλλοντος
·    Μέτρηση της αποτελεσματικότητας του συστήματος διαχείρισης
·    Το PERS είναι ένα αξιόπιστο και την ίδια ώρα φιλικό ως προς το χρήστη και
·    Δεν είναι απαιτητικό από πλευράς πόρων και χρόνου
·    Τέλος το PERS είναι σχεδιασμένο για να προσφέρει βασικά στοιχεία, όπως: δήλωση περιβαλλοντικής πολιτικής, μια τυπική περιγραφή του οργανισμού Περιβαλλοντικής Διαχείρισης του λιμένα, που θα έχει συσταθεί, καθώς και μια επισκόπηση των περιβαλλοντικών πτυχών των δραστηριοτήτων του λιμένα.

Βάση των όσων αναφέρθηκαν παραπάνω συμπεράνουμε ό,τι: βασικός άξονας και των τριών προτύπων πιστοποίησης είναι η βελτίωση της περιβαλλοντικής απόδοσης των οργανισμών που τα εφαρμόζουν. Στην περίπτωση των λιμένων όπου εξετάζουμε η βελτίωση της περιβαλλοντικής τους απόδοσης θα μπορούσαμε να πούμε πως στηρίζεται κατά ένα μεγάλο της κομμάτι στην διαχείριση των αποβλήτων πλοίων.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση για τη Θαλάσσια Ρύπανση MARPOL 73/78 η κατηγοριοποίηση των απόβλητων πλοίων είναι η εξής:
Παράρτημα Ι: Πετρελαιοειδή Απόβλητα
Παράρτημα ΙΙ: Επιβλαβείς ουσίες χύδην
Παράρτημα ΙΙΙ: Επιβλαβείς ουσίες σε συσκευασμένη μορφή
Παράρτημα ΙV: Λύματα
Παράρτημα V: Στερεά Απόβλητα
Παράρτημα VI: Ουσίες που καταστρέφουν το όζον
Ως πετρελαιοειδή απόβλητα (Παράρτημα Ι) χαρακτηρίζονται τα απόβλητα που αποτελούνται από αργό πετρέλαιο, μαζούτ, κατάλοιπα και προϊόντα διυλίσεως, εκτός από τα πετροχημικά και τα φυτικά και ζωικά έλαια και κατηγοριοποιούνται σε:
i)Πετρελαιοειδή απόβλητα μηχανοστασίου πλοίων, που παράγονται σε κάθε είδος πλοίου και περιλαμβάνουν χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια, υπολείμματα καυσίμου, κατάλοιπα και σεντινόνερα και
ii)Πετρελαιοειδή απόβλητα δεξαμενόπλοιων, στα οποία περιλαμβάνονται τα κατάλοιπα φορτίου, εκπλύσεις δεξαμενών φορτίου, ακάθαρτο θαλάσσερμα κ.λ.π.
Σύμφωνα λοιπόν με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2000/59 σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής αποβλήτων πλοίων και καταλοίπων φορτίων, όπως αυτή ενσωματώθηκε στην Ελληνική Νομοθεσία, αλλά και τα προβλεπόμενα από τη Διεθνή Σύμβαση MARPOL 73/78 η  διαχείριση των αποβλήτων πλοίων θα πρέπει να προβλέπει:
·    Τον περιορισμό της απόρριψης στη θάλασσα και ιδίως της παράνομης απόρριψης, αποβλήτων που παράγονται στα πλοία και καταλοίπων φορτίου από πλοία που χρησιμοποιούν τους Ευρωπαϊκούς λιμένες
·    Tη βελτίωση της διάθεσης και της χρήσης λιμενικών εγκαταστάσεων παραλαβής αποβλήτων που παράγονται στα πλοία και καταλοίπων φορτίου, ώστε να ενισχυθεί η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Επομένως, στα πλαίσια εφαρμογής ενός συστήματος περιβαλλοντικής διαχείρισης ο εκάστοτε οργανισμός-λιμένας έχει αναπτύξει και εφαρμόζει μια συγκεκριμένη περιβαλλοντική πολιτική, με στόχο την συνεχή βελτίωση της περιβαλλοντικής του απόδοσης, ακολουθώντας τα Ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και εξασφαλίζοντας παράλληλα στην προστασία του περιβάλλοντος και στη διατήρηση των φυσικών πόρων για τις επόμενες γενιές. Τέλος όταν ένας οργανισμός έχει εφαρμόσει ένα σύστημα διαχείρισης αποτελεσματικά, αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση για την ανάπτυξη περαιτέρω πρωτοβουλιών για την προστασία του περιβάλλοντος.